Wino, w swym najczystszym, ontologicznym uj\u0119ciu, jest dzie\u0142em przypadku \u2013 owocem winoro\u015bli Vitis vinifera<\/em>, kt\u00f3ry spad\u0142 na ziemi\u0119, p\u0119k\u0142 pod wp\u0142ywem grawitacji i uleg\u0142 spontanicznej fermentacji pod wp\u0142ywem dzikich dro\u017cd\u017cy bytuj\u0105cych na jego sk\u00f3rce. Jednak\u017ce historia winiarstwa to w istocie historia ludzkiego buntu przeciwko temu przypadkowi; to kronika narz\u0119dzi, kt\u00f3re pozwoli\u0142y cz\u0142owiekowi okie\u0142zna\u0107 natur\u0119, kontrolowa\u0107 chaos mikrobiologiczny i nada\u0107 trunkowi po\u017c\u0105dan\u0105 struktur\u0119, trwa\u0142o\u015b\u0107 oraz finezj\u0119. Od glinianych naczy\u0144 zakopanych w kaukaskiej ziemi sze\u015b\u0107 tysi\u0119cy lat temu, po sterylne laboratoria wyposa\u017cone w kolumny wiruj\u0105cych sto\u017ck\u00f3w i membrany osmotyczne, ewolucja sprz\u0119tu winiarskiego jest lustrem post\u0119pu cywilizacyjnego \u2013 od epoki kamienia, przez rewolucj\u0119 przemys\u0142ow\u0105, a\u017c po er\u0119 cyfrow\u0105.<\/p>\n\n\n\n Niniejszy raport stanowi wyczerpuj\u0105ce, eksperckie kompendium wiedzy o instrumentarium winiarskim \u2013 zar\u00f3wno tym monumentalnym, jak prasy czy kadzie, jak i tym intymnym, kieszonkowym, jak korkoci\u0105g czy tastevin. Nie jest to jedynie katalog przedmiot\u00f3w, lecz wielow\u0105tkowa opowie\u015b\u0107 o in\u017cynierii, chemii, fizyce p\u0142yn\u00f3w i \u2013 co najwa\u017cniejsze \u2013 o ludziach, winiarzach i wynalazcach, kt\u00f3rych innowacje zmieni\u0142y smak tego, co wlewamy do kieliszk\u00f3w. Doskona\u0142ym przyk\u0142adem tego humanistycznego wymiaru winiarstwa jest rodzina Bocelli, kt\u00f3ra cho\u0107 kojarzona ze \u015bwiatowymi scenami operowymi, w swojej toska\u0144skiej posiad\u0142o\u015bci kultywuje tradycje winiarskie nieprzerwanie od 1831 roku. Si\u0119gaj\u0105c po butelk\u0119 sygnowan\u0105 przez Andre\u0119 i Alberto, otrzymujemy nie tylko produkt in\u017cynierii rolnej, ale te\u017c kawa\u0142ek autentycznej, niemal dwustuletniej historii, gdzie pasja do sztuki \u0142\u0105czy si\u0119 z szacunkiem do ziemi. To dow\u00f3d na to, \u017ce technologia w winiarstwie nigdy nie istnieje w pr\u00f3\u017cni \u2013 zawsze s\u0142u\u017cy ekspresji miejsca i talentu tw\u00f3rcy.<\/strong> Z perspektywy historyka technologii i redaktora, przyjrzymy si\u0119 zapomnianym patentom, „diabelskim” daninom, truj\u0105cym os\u0142onom i fizyce otwierania butelki szabl\u0105, odkrywaj\u0105c fakty, kt\u00f3re zaskocz\u0105 nawet najbardziej wyrafinowanych koneser\u00f3w i kolekcjoner\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Zanim winiarstwo sta\u0142o si\u0119 nauk\u0105 (enologi\u0105), by\u0142o rytua\u0142em przechowywania. Najstarsze archeologiczne \u015blady celowej produkcji wina, datowane na 6000\u20135000 p.n.e. na terenie dzisiejszej Gruzji, Armenii i Iranu, wskazuj\u0105 na u\u017cycie glinianych naczy\u0144 jako pierwszych zaawansowanych narz\u0119dzi winiarskich.<\/p>\n\n\n\n Kvevri \u2013 Wi\u0119cej ni\u017c Amfora<\/strong><\/p>\n\n\n\n Gruzi\u0144skie kvevri (lub qvevri) to nie tylko naczynia magazynowe; to kompletny, samowystarczalny system technologiczny. Te wielkie, gliniane zasobniki o kszta\u0142cie cytryny, wypalane w piecach, a nast\u0119pnie powlekane od wewn\u0105trz gor\u0105cym woskiem pszczelim (co zapewnia\u0142o sterylno\u015b\u0107 i minimalizowa\u0142o parowanie), by\u0142y zakopywane w ziemi a\u017c po sam\u0105 szyjk\u0119 w piwnicach zwanych marani<\/em>.<\/p>\n\n\n\n Ziemia dzia\u0142a\u0142a w tym systemie jak naturalny regulator temperatury \u2013 prehistoryczny system ch\u0142odzenia geotermalnego. W gor\u0105cym klimacie Kaukazu, niekontrolowana temperatura fermentacji mog\u0142aby zabi\u0107 dro\u017cd\u017ce lub doprowadzi\u0107 do powstania octu. Zakopanie naczynia pozwala\u0142o utrzyma\u0107 stabiln\u0105 temperatur\u0119 (ok. 13-15\u00b0C) przez ca\u0142y rok, co umo\u017cliwia\u0142o d\u0142ug\u0105, powoln\u0105 maceracj\u0119 soku ze sk\u00f3rkami i pestkami.<\/p>\n\n\n\n Ciekawostka:<\/strong> Wina z kvevri, zw\u0142aszcza bia\u0142e fermentowane w kontakcie ze sk\u00f3rkami (tzw. wina bursztynowe lub pomara\u0144czowe), maj\u0105 tak odmienn\u0105 struktur\u0119 polifenolow\u0105 i taniczn\u0105, \u017ce wsp\u00f3\u0142czesna nauka musia\u0142a na nowo zdefiniowa\u0107 kategorie degustacyjne, by je opisa\u0107. UNESCO uzna\u0142o t\u0119 metod\u0119 za niematerialne dziedzictwo ludzko\u015bci, a region ten dzier\u017cy rekord produkcji wina nieprzerwanie od 8000 lat.<\/p>\n\n\n\n Kszta\u0142t kvevri nie by\u0142 przypadkowy. Spiczaste dno sprawia\u0142o, \u017ce osad (martwe dro\u017cd\u017ce, pestki) gromadzi\u0142 si\u0119 w najw\u0119\u017cszym punkcie, co ogranicza\u0142o powierzchni\u0119 kontaktu z winem w p\u00f3\u017aniejszej fazie dojrzewania, zapobiegaj\u0105c powstawaniu niepo\u017c\u0105danych, gorzkich aromat\u00f3w, a jednocze\u015bnie pozwalaj\u0105c winu czerpa\u0107 korzy\u015bci z autolizy dro\u017cd\u017cy w wy\u017cszych partiach naczynia.<\/p>\n\n\n\n Rzymianie, b\u0119d\u0105cy mistrzami in\u017cynierii i logistyki, zaadaptowali greckie i etruskie technologie, skaluj\u0105c je do potrzeb ogromnego imperium. Stworzyli dolia<\/em> (l.mn. od dolium<\/em>) \u2013 gigantyczne ceramiczne naczynia o pojemno\u015bci dochodz\u0105cej do 3000 litr\u00f3w. By\u0142y to odpowiedniki dzisiejszych stalowych tank\u00f3w fermentacyjnych.<\/p>\n\n\n\n Pierwsze Tankowce \u015awiata<\/strong><\/p>\n\n\n\n Odkrycia archeologiczne, takie jak wrak statku La Giraglia u wybrze\u017cy Korsyki czy Diano Marina u wybrze\u017cy W\u0142och, rzucaj\u0105 nowe \u015bwiat\u0142o na rzymsk\u0105 technologi\u0119 transportow\u0105. La Giraglia by\u0142a statkiem specjalnego przeznaczenia \u2013 cysternowcem. W jego \u0142adowni wbudowano na sta\u0142e osiem ogromnych dolia, co pozwala\u0142o na przew\u00f3z wina luzem. Rzymianie rozumieli ekonomi\u0119 skali na d\u0142ugo przed rewolucj\u0105 przemys\u0142ow\u0105; transport wina w dolia by\u0142 ta\u0144szy i bezpieczniejszy ni\u017c w tysi\u0105cach ma\u0142ych amfor, kt\u00f3re \u0142atwo p\u0119ka\u0142y.<\/p>\n\n\n\n Ewolucja Amfory<\/strong><\/p>\n\n\n\n Mniejsze amfory (ok. 26-39 litr\u00f3w) r\u00f3wnie\u017c ewoluowa\u0142y. Ich spiczaste dna nie s\u0142u\u017cy\u0142y do stania na stole, lecz do klinowania ich w piasku w \u0142adowniach statk\u00f3w lub w specjalnych stela\u017cach, co amortyzowa\u0142o wstrz\u0105sy podczas transportu morskiego. Rzymianie u\u017cywali korka, ale cz\u0119sto uszczelniali amfory pucolan\u0105 (rodzajem betonu) i \u017cywic\u0105 sosnow\u0105, co nadawa\u0142o winom specyficzny, \u017cywiczny posmak \u2013 prekursora dzisiejszej greckiej Retsiny.<\/p>\n\n\n\n Ekstrakcja soku z winogron by\u0142a pierwszym powa\u017cnym wyzwaniem in\u017cynieryjnym dla staro\u017cytnych winiarzy. Jak wydoby\u0107 s\u0142odki sok, nie mia\u017cd\u017c\u0105c gorzkich pestek i cierpkich szypu\u0142ek?<\/p>\n\n\n\n Pierwotn\u0105, i przez tysi\u0105clecia niedo\u015bcignion\u0105 „pras\u0105”, by\u0142a ludzka stopa. Ugniatanie winogron (pigeage<\/em> lub treading<\/em>) w kamiennych lagares<\/em> (nieckach) by\u0142o metod\u0105 doskona\u0142\u0105 pod wzgl\u0119dem biomechanicznym. Ludzka stopa jest wystarczaj\u0105co twarda, by rozerwa\u0107 sk\u00f3rk\u0119 winogrona, ale zbyt mi\u0119kka i elastyczna, by skruszy\u0107 pestk\u0119. Dzi\u0119ki temu do moszczu nie przedostawa\u0142y si\u0119 agresywne, gorzkie taniny i oleje zawarte w nasionach.<\/p>\n\n\n\n Ciekawostka:<\/strong> W dolinie Douro w Portugalii, przy produkcji najwy\u017cszej klasy wina Porto Vintage, tradycja udeptywania winogron w granitowych lagares<\/em> jest kontynuowana do dzi\u015b. Uwa\u017ca si\u0119, \u017ce \u017cadna maszyna nie potrafi przeprowadzi\u0107 tak delikatnej i jednocze\u015bnie efektywnej ekstrakcji koloru i tanin w tak kr\u00f3tkim czasie, jak zorganizowana grupa ludzi maszeruj\u0105ca w rytm w kadzi.<\/p>\n\n\n\n Kiedy skala produkcji w winnicach klasztornych i szlacheckich przeros\u0142a mo\u017cliwo\u015bci ludzkich n\u00f3g, narodzi\u0142a si\u0119 prasa mechaniczna.<\/p>\n\n\n\n Prasa Belkowa (Lever Press)<\/strong><\/p>\n\n\n\n Stosowana ju\u017c w staro\u017cytnym Egipcie i Rzymie, a udoskonalona w \u015bredniowieczu. Gigantyczna drewniana belka (cz\u0119sto ca\u0142y pie\u0144 drzewa), zakotwiczona z jednej strony, by\u0142a obci\u0105\u017cana kamieniami lub ci\u0105gni\u0119ta linami z drugiej, wywieraj\u0105c nacisk na kosz z winogronami umieszczony pod punktem podparcia. By\u0142a to machina pot\u0119\u017cna, ale ma\u0142o precyzyjna i wymagaj\u0105ca ogromnej przestrzeni w budynku t\u0142oczni. Nacisk by\u0142 nier\u00f3wnomierny i mala\u0142 w miar\u0119 wyp\u0142ywu soku.<\/p>\n\n\n\n Rewolucja \u015aruby Archimedesa<\/strong><\/p>\n\n\n\n W I wieku n.e. Pliniusz Starszy opisa\u0142 pras\u0119 \u015brubow\u0105 jako nowink\u0119 technologiczn\u0105. Zastosowanie gwintu (wynalazek przypisywany Archimedesowi, III w. p.n.e.) pozwoli\u0142o na wywieranie ogromnego, sta\u0142ego i kontrolowanego nacisku na mniejszej powierzchni. To w\u0142a\u015bnie ten mechanizm, udoskonalany przez stulecia, doprowadzi\u0142 do powstania ikonicznej prasy koszowej (wertykalnej), kt\u00f3ra sta\u0142a si\u0119 symbolem winiarstwa a\u017c do XIX wieku.<\/p>\n\n\n\n W prasie koszowej winogrona umieszczane s\u0105 w a\u017curowym koszu z drewnianych klepek. Drewniane bloki i mechanizm \u015brubowy dociskaj\u0105 owoce z g\u00f3ry. Sok wyp\u0142ywa przez szczeliny mi\u0119dzy klepkami, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 jak naturalny filtr, zatrzymuj\u0105c sk\u00f3rki i pestki. Wino z prasy koszowej jest zazwyczaj bardzo klarowne i wysokiej jako\u015bci.<\/p>\n\n\n\n Wiek XIX przyni\u00f3s\u0142 stal, par\u0119 i nowe patenty, kt\u00f3re zmieni\u0142y oblicze t\u0142oczni.<\/p>\n\n\n\n Mechanizm Mabille\u2019a (1869) i Marmoniera (1874)<\/strong><\/p>\n\n\n\n Prasy koszowe by\u0142y skuteczne, ale wymaga\u0142y ogromnej si\u0142y fizycznej do dokr\u0119cania \u015bruby. Wprowadzenie mechanizm\u00f3w zapadkowych (grzechotkowych) i przek\u0142adni przez Josepha Mabille’a pozwoli\u0142o jednej lub dw\u00f3m osobom wywiera\u0107 nacisk rz\u0119du dziesi\u0105tek ton.<\/p>\n\n\n\n Marmonier poszed\u0142 o krok dalej, dodaj\u0105c system spr\u0119\u017cynowych akumulator\u00f3w ci\u015bnienia. W tradycyjnej prasie, gdy sok wyp\u0142ywa\u0142, obj\u0119to\u015b\u0107 owoc\u00f3w mala\u0142a, a ci\u015bnienie spada\u0142o, wymagaj\u0105c ci\u0105g\u0142ego dokr\u0119cania. Spr\u0119\u017cyny Marmoniera utrzymywa\u0142y nacisk, „dociskaj\u0105c” si\u0119 same w miar\u0119 wyp\u0142ywu soku, co drastycznie zwi\u0119kszy\u0142o wydajno\u015b\u0107 pracy.<\/p>\n\n\n\n Prasy Horyzontalne i System Vaslina<\/strong><\/p>\n\n\n\n W 1856 roku Joseph Vaslin opatentowa\u0142 pras\u0119 horyzontaln\u0105, a jego wnuk w latach 20. XX wieku udoskonali\u0142 j\u0105 do formy cylindrycznej. By\u0142 to przewr\u00f3t: prasa le\u017ca\u0142a na boku, a dwie p\u0142yty wewn\u0105trz b\u0119bna zbli\u017ca\u0142y si\u0119 do siebie, \u015bciskaj\u0105c owoce. Kluczow\u0105 innowacj\u0105 by\u0142y \u0142a\u0144cuchy wewn\u0105trz b\u0119bna, kt\u00f3re przy cofaniu p\u0142yt automatycznie „kruszy\u0142y” zbite ciasto z wyt\u0142ok\u00f3w (cake crumbling<\/em>). Eliminowa\u0142o to konieczno\u015b\u0107 r\u0119cznego rozbijania wyt\u0142ok\u00f3w mi\u0119dzy cyklami t\u0142oczenia \u2013 proces sta\u0142 si\u0119 w pe\u0142ni zmechanizowany.<\/p>\n\n\n\n Rok 1951 przyni\u00f3s\u0142 ostateczn\u0105 rewolucj\u0119: pras\u0119 pneumatyczn\u0105 firmy Willmes. Zamiast mechanicznego t\u0142oka mia\u017cd\u017c\u0105cego owoce, u\u017cyto gumowego balonu (p\u00f3\u017aniej membrany) nadmuchiwanego spr\u0119\u017conym powietrzem. Membrana delikatnie dociska winogrona do a\u017curowych \u015bcianek b\u0119bna.<\/p>\n\n\n\n Dlaczego to prze\u0142om?<\/strong><\/p>\n\n\n\n System ten pozwala na niezwykle precyzyjn\u0105 kontrol\u0119 ci\u015bnienia (nawet poni\u017cej 0.2 bara \u2013 mniej ni\u017c u\u015bcisk d\u0142oni). Pozwala to na uzyskanie soku o najwy\u017cszej jako\u015bci, bez uszkadzania pestek i uwalniania goryczy. Wsp\u00f3\u0142czesne prasy membranowe (np. Bucher Vaslin) mog\u0105 by\u0107 dodatkowo wype\u0142niane gazem oboj\u0119tnym (azotem), co pozwala na t\u0142oczenie w warunkach beztlenowych (anaerobic winemaking<\/em>), chroni\u0105c delikatne aromaty bia\u0142ych win przed utlenieniem jeszcze przed fermentacj\u0105.<\/p>\n\n\n\n Gdy Rzymianie podbijali Gali\u0119, napotkali technologi\u0119, kt\u00f3ra mia\u0142a zmieni\u0107 winiarstwo na zawsze: drewnian\u0105 beczk\u0119. Celtowie, mistrzowie obr\u00f3bki drewna, u\u017cywali ich do przechowywania piwa. Rzymianie, zm\u0119czeni ci\u0119\u017ckimi i kruchymi amforami, szybko zaadaptowali d\u0119bowe beczki. Nie zdawali sobie jednak sprawy, \u017ce d\u0105b to nie tylko opakowanie \u2013 to aktywny sk\u0142adnik wina, kt\u00f3ry „przyprawia” je niczym kucharz potraw\u0119.<\/p>\n\n\n\n Sztuka bednarska (cooperage<\/em>) jest jedn\u0105 z najbardziej konserwatywnych rzemie\u015blniczych tradycji. Narz\u0119dzia u\u017cywane dzi\u015b przez mistrz\u00f3w bednarskich (Maitre Tonnelier<\/em>) w presti\u017cowych zak\u0142adach (np. Seguin Moreau czy Taransaud) s\u0105 niemal identyczne z tymi sprzed 2000 lat. Wiele z nich ma nazwy, kt\u00f3re brzmi\u0105 jak zakl\u0119cia.<\/p>\n\n\n\n Aby wygi\u0105\u0107 proste d\u0119bowe klepki w charakterystyczny brzusiec (bilge<\/em>), beczk\u0119 poddaje si\u0119 procesowi Mise en Rose<\/em> (u\u0142o\u017cenie w r\u00f3\u017c\u0119) i ogrzewa nad otwartym ogniem z d\u0119bowych odpad\u00f3w. Drewno jest zwil\u017cane wod\u0105, co pod wp\u0142ywem ciep\u0142a uplastycznia lignin\u0119 i celuloz\u0119.<\/p>\n\n\n\n Kluczowy Moment:<\/strong> To w\u0142a\u015bnie ten etap \u2013 wypalanie (toasting<\/em>) \u2013 decyduje o smaku wina. Ogie\u0144 karmelizuje cukry zawarte w drewnie (reakcja Maillarda), tworz\u0105c zwi\u0105zki aromatyczne:<\/p>\n\n\n\n Stopie\u0144 wypalenia (lekki, \u015bredni, mocny) jest narz\u0119dziem w r\u0119kach winiarza, pozwalaj\u0105cym „doprawi\u0107” wino. Ta subtelna gra aromat\u00f3w i struktury jest widoczna w winach takich jak Adesso Valpolicella, gdzie charakterystyczna dla regionu Veneto owocowo\u015b\u0107 harmonijnie wsp\u00f3\u0142gra z elegancj\u0105, nie daj\u0105c si\u0119 zdominowa\u0107.<\/strong><\/p>\n\n\n\n W kontek\u015bcie dojrzewania wina i destylat\u00f3w w beczkach funkcjonuj\u0105 dwa poetyckie, lecz technicznie istotne terminy, cz\u0119sto mylone przez amator\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Historia korkoci\u0105gu jest bezpo\u015brednio zwi\u0105zana z histori\u0105 broni palnej i ewolucj\u0105 butelki.<\/p>\n\n\n\n Przed XVII wiekiem wino przechowywano w beczkach, a do butelek przelewano je tylko w celu podania na st\u00f3\u0142. Butelki zatykano szmatami nas\u0105czonymi oliw\u0105, drewnianymi ko\u0142kami lub woskiem. By\u0142y to zamkni\u0119cia nieszczelne, uniemo\u017cliwiaj\u0105ce dojrzewanie wina.<\/p>\n\n\n\n Wprowadzenie korka z d\u0119bu korkowego (Quercus suber<\/em>) zmieni\u0142o wszystko. Korek jest elastyczny i szczelny. Jednak wbity g\u0142\u0119boko w szyjk\u0119 (by zapewni\u0107 szczelno\u015b\u0107), stawa\u0142 si\u0119 niemo\u017cliwy do wyj\u0119cia. Wczesne metody polega\u0142y na niszczeniu szyjki butelki.<\/p>\n\n\n\n Rozwi\u0105zanie przysz\u0142o z pola bitwy. W XVII wieku \u017co\u0142nierze u\u017cywali narz\u0119dzia zwanego „gun worm” (stalowy robak) lub wad hook<\/em> \u2013 spiralnego stalowego wyciora s\u0142u\u017c\u0105cego do wyci\u0105gania niewypalonych \u0142adunk\u00f3w i papierowych przybitek z luf muszkiet\u00f3w \u0142adowanych od przodu. Kto\u015b wpad\u0142 na pomys\u0142, by zminiaturyzowa\u0107 tego „robaka” i u\u017cy\u0107 go do wyci\u0105gni\u0119cia korka. Pierwsza pisemna wzmianka o „bottlescrew” pochodzi z 1681 roku.<\/p>\n\n\n\n Korkoci\u0105g ewoluowa\u0142 od prostego drutu do zaawansowanej maszyny.<\/p>\n\n\n\n Szampan, jaki znamy dzisiaj \u2013 krystalicznie czysty, iskrz\u0105cy, bez osadu \u2013 jest dzie\u0142em in\u017cynieryjnego geniuszu jednej kobiety i militarnej brawury kawalerzyst\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Do pocz\u0105tku XIX wieku szampan by\u0142 m\u0119tny. Dro\u017cd\u017ce, kt\u00f3re przeprowadza\u0142y wt\u00f3rn\u0105 fermentacj\u0119 w butelce (tworz\u0105c b\u0105belki), umiera\u0142y i pozostawa\u0142y w \u015brodku jako brzydki osad.<\/p>\n\n\n\n Barbe-Nicole Clicquot Ponsardin, znana jako Veuve Clicquot (Wdowa Clicquot), przej\u0119\u0142a interes po zmar\u0142ym m\u0119\u017cu w wieku 27 lat. Zirytowana m\u0119tnym wygl\u0105dem swojego produktu, wraz ze swoim piwnicznym Antoine’em de Mullerem, dokona\u0142a prze\u0142omu w 1816 roku. Legenda m\u00f3wi, \u017ce kaza\u0142a przenie\u015b\u0107 sw\u00f3j kuchenny st\u00f3\u0142 do piwnicy i wywierci\u0107 w nim otwory pod k\u0105tem.<\/p>\n\n\n\n Tak powsta\u0142 pupitre<\/em> (stojak do remuage<\/em>). Butelki umieszczano w otworach szyjk\u0105 w d\u00f3\u0142 pod pewnym k\u0105tem. Specjalnie wyszkolony pracownik, remueur<\/em> (trz\u0119sacz), codziennie lekko potrz\u0105sa\u0142 ka\u017cd\u0105 butelk\u0105, obraca\u0142 j\u0105 o 1\/8 lub 1\/4 obrotu i zwi\u0119ksza\u0142 k\u0105t nachylenia. Dzi\u0119ki grawitacji i ruchowi wirowemu, osad zje\u017cd\u017ca\u0142 spiralnie do szyjki, osadzaj\u0105c si\u0119 na korku. Proces ten trwa\u0142 tygodniami. Po zebraniu osadu w szyjce, mo\u017cna go by\u0142o usun\u0105\u0107 poprzez d\u00e9gorgement<\/em> (zamro\u017cenie szyjki i wystrzelenie czopa lodowego z osadem).<\/p>\n\n\n\n Ciekawostka:<\/strong> Wykwalifikowany remueur<\/em> potrafi\u0142 obr\u00f3ci\u0107 nawet 40 000 butelek dziennie! By\u0142a to praca wymagaj\u0105ca niezwyk\u0142ej precyzji nadgarstka (coup de poignet<\/em>). Dzi\u015b wi\u0119kszo\u015b\u0107 tej pracy wykonuj\u0105 zrobotyzowane palety zwane gyropalettes<\/em>, kt\u00f3re obracaj\u0105 500 butelek jednocze\u015bnie, skracaj\u0105c proces z tygodni do dni, ale w presti\u017cowych domach szampa\u0144skich najdro\u017csze roczniki nadal s\u0105 obracane r\u0119cznie na drewnianych pupitres<\/em>.<\/p>\n\n\n\n Otwieranie szampana szabl\u0105 to nie barbarzy\u0144stwo, lecz czysta fizyka materia\u0142owa. Tradycja ta wywodzi si\u0119 od Huzar\u00f3w Napoleona. Zwyci\u0119scy \u017co\u0142nierze, otrzymuj\u0105c butelki od wiwatuj\u0105cych t\u0142um\u00f3w w wyzwalanych miastach, nie mieli czasu (ani wolnej r\u0119ki, trzymaj\u0105c wodze konia) na zabaw\u0119 z drutem i korkiem. \u015acinali wi\u0119c szyjki szablami.<\/p>\n\n\n\n Sekret Fizyczny Sabra\u017cu:<\/strong><\/p>\n\n\n\n Sabra\u017c nie polega na uci\u0119ciu szk\u0142a ostrym ostrzem (u\u017cywa si\u0119 t\u0119pej strony szabli!). Polega na wykorzystaniu koncentracji napr\u0119\u017ce\u0144.<\/p>\n\n\n\n Energiczne, p\u0142ynne uderzenie t\u0119pym narz\u0119dziem w ten punkt powoduje mikrop\u0119kni\u0119cie. Ci\u015bnienie gazu wewn\u0105trz butelki natychmiast propaguje to p\u0119kni\u0119cie dooko\u0142a szyjki i wyrzuca korek wraz ze szklanym ko\u0142nierzem z pr\u0119dko\u015bci\u0105 pocisku. Wyp\u0142ywaj\u0105cy pod ci\u015bnieniem p\u0142yn wyp\u0142ukuje ewentualne mikroskopijne drobiny szk\u0142a, czyni\u0105c trunek bezpiecznym do picia.<\/p>\n\n\n\n Napoleon mia\u0142 mawia\u0107: „Szampan! W zwyci\u0119stwie na niego zas\u0142ugujesz, w kl\u0119sce go potrzebujesz”.<\/p>\n\n\n\n Wiek XX i XXI wprowadzi\u0142y do winiarstwa narz\u0119dzia rodem z laboratori\u00f3w NASA, zak\u0142ad\u00f3w petrochemicznych i szpitali.<\/p>\n\n\n\n Cho\u0107 g\u0119sto\u015b\u0107 cieczy bada\u0142a ju\u017c Hypatia z Aleksandrii w IV wieku n.e. (tworz\u0105c prototyp areometru), to dopiero wiek XVIII i XIX wprowadzi\u0142y te narz\u0119dzia do powszechnego u\u017cytku w browarnictwie i winiarstwie.<\/p>\n\n\n\n W latach 90. XX wieku w Madiran (po\u0142udniowo-zachodnia Francja) winiarz Patrick Ducournau zmaga\u0142 si\u0119 ze szczepem Tannat. Jak nazwa wskazuje, winogrono to daje wina o potwornej, agresywnej taniczno\u015bci, kt\u00f3re tradycyjnie potrzebowa\u0142y dekad le\u017cakowania, by sta\u0107 si\u0119 pijalnymi. Ducournau zauwa\u017cy\u0142, \u017ce tlen zmi\u0119kcza te wina (polimeryzuje taniny), ale tradycyjne napowietrzanie (przepychanie wina) by\u0142o zbyt gwa\u0142towne i niszczy\u0142o aromaty.<\/p>\n\n\n\n Stworzy\u0142 system mikro-utleniania (MOX). Urz\u0105dzenie to, poprzez ceramiczne dyfuzory lub membrany, wprowadza do wina mikroskopijne, precyzyjnie odmierzane dawki tlenu (rz\u0119du miligram\u00f3w na litr na miesi\u0105c) wprost do stalowego tanku. Na\u015bladuje to naturalny proces „oddychania” wina przez pory d\u0119bowej beczki, ale w spos\u00f3b w pe\u0142ni kontrolowalny i bez kosztu zakupu beczek.<\/p>\n\n\n\n Efekt:<\/strong> MOX pozwala „postarzy\u0107” struktur\u0119 taniczn\u0105 wina i ustabilizowa\u0107 kolor w kilka tygodni zamiast lat, czyni\u0105c m\u0142ode, szorstkie wina pijalnymi, okr\u0105g\u0142ymi i owocowymi niemal natychmiast po butelkowaniu. Technika ta, pocz\u0105tkowo kontrowersyjna, sta\u0142a si\u0119 standardem w produkcji wielu win nowo\u015bwiatowych i ta\u0144szych win z Bordeaux.<\/p>\n\n\n\n W obliczu zmian klimatu (cieplejsze lata = wi\u0119cej cukru = wy\u017cszy alkohol) oraz trendu na zdrowy styl \u017cycia (wina bezalkoholowe), winiarze si\u0119gn\u0119li po technologie ci\u0119\u017ckiego przemys\u0142u spo\u017cywczego.<\/p>\n\n\n\n Kolumna Wiruj\u0105cych Sto\u017ck\u00f3w (Spinning Cone Column – SCC):<\/strong> Urz\u0105dzenie pierwotnie u\u017cywane w przemy\u015ble spo\u017cywczym do odzyskiwania aromat\u00f3w kawy czy sok\u00f3w. Dzia\u0142a na zasadzie destylacji frakcyjnej w pr\u00f3\u017cni. Wewn\u0105trz kolumny znajduj\u0105 si\u0119 wiruj\u0105ce i stacjonarne sto\u017cki. Wino sp\u0142ywa po nich cienk\u0105 warstw\u0105. Dzi\u0119ki pr\u00f3\u017cni i sile od\u015brodkowej, w bardzo niskiej temperaturze (ok. 30-40\u00b0C, co nie „gotuje” wina), maszyna „rozbiera” wino na czynniki pierwsze:<\/p>\n\n\n\n Winiarz mo\u017ce nast\u0119pnie usun\u0105\u0107 cz\u0119\u015b\u0107 (lub ca\u0142o\u015b\u0107) alkoholu i z powrotem „z\u0142o\u017cy\u0107” wino, dodaj\u0105c zachowane aromaty do bazy. Jest to technologia niezwykle droga i zaawansowana, u\u017cywana g\u0142\u00f3wnie przez wyspecjalizowane firmy us\u0142ugowe (np. ConeTech).<\/p>\n\n\n\n Odwr\u00f3cona Osmoza (Reverse Osmosis):<\/strong> Technologia znana z odsalania wody morskiej. Wino jest przepychane pod wysokim ci\u015bnieniem przez membrany o mikroskopijnych porach. Membrany przepuszczaj\u0105 ma\u0142e cz\u0105steczki (wod\u0119 i alkohol), zatrzymuj\u0105c wi\u0119ksze (aromaty, barwniki, taniny). Uzyskany przes\u0105cz (wod\u0119 z alkoholem) destyluje si\u0119, by usun\u0105\u0107 etanol, a wod\u0119 zwraca do wina. Metoda ta zyskuje na popularno\u015bci jako spos\u00f3b na „lekk\u0105 korekt\u0119” alkoholu w przegrzanych rocznikach, cho\u0107 pury\u015bci uwa\u017caj\u0105 to za nadmiern\u0105 manipulacj\u0119 i „voodoo enology”.<\/p>\n\n\n\n Najnowocze\u015bniejszym narz\u0119dziem na stole selekcyjnym jest Sorter Optyczny. Tradycyjnie przy ta\u015bmie sta\u0142o 10 os\u00f3b, r\u0119cznie wybieraj\u0105c zgni\u0142e jagody i li\u015bcie.<\/p>\n\n\n\n Sorter optyczny to maszyna wyposa\u017cona w system szybkich kamer i rz\u0119dy dysz pneumatycznych. Odgraniczone od szypu\u0142ek jagody spadaj\u0105 kurtyn\u0105 (w swobodnym spadku) przed obiektywami. Komputer analizuje ka\u017cd\u0105 pojedyncz\u0105 jagod\u0119 pod k\u0105tem koloru, kszta\u0142tu i rozmiaru w u\u0142amku sekundy.<\/p>\n\n\n\n Je\u015bli jagoda jest zbyt zielona, zrodzynkowana, p\u0119kni\u0119ta lub ma niew\u0142a\u015bciwy odcie\u0144, komputer aktywuje odpowiedni\u0105 dysz\u0119, kt\u00f3ra precyzyjnym strza\u0142em spr\u0119\u017conego powietrza wystrzeliwuje t\u0119 konkretn\u0105 jagod\u0119 z ta\u015bmy do pojemnika na odpady, pozwalaj\u0105c dobrym jagodom spa\u015b\u0107 dalej. Maszyny te potrafi\u0105 przetworzy\u0107 10-15 ton owoc\u00f3w na godzin\u0119 z dok\u0142adno\u015bci\u0105 nieosi\u0105galn\u0105 dla ludzkiego oka, tworz\u0105c tzw. „kawiorowe” partie winogron \u2013 idealnie r\u00f3wne, czyste per\u0142y.<\/p>\n\n\n\n W nowoczesnym serwisie wina najwi\u0119kszym wyzwaniem ekonomicznym i jako\u015bciowym by\u0142a trwa\u0142o\u015b\u0107 otwartej butelki. Przez dekady restauratorzy wylewali do zlewu miliony litr\u00f3w zwietrza\u0142ego wina. Rozwi\u0105zaniem tego problemu sta\u0142a si\u0119 technologia Bermar (znana jako system „Le Verre de Vin”), kt\u00f3ra zrewolucjonizowa\u0142a podej\u015bcie do serwowania wina na kieliszki.<\/strong><\/p>\n\n\n\n W przeciwie\u0144stwie do urz\u0105dze\u0144 ig\u0142owych, kt\u00f3re czerpi\u0105 wino bez wyjmowania korka, system Bermar s\u0142u\u017cy do profesjonalnego „re-sealingu” (ponownego zamkni\u0119cia) butelki ju\u017c odkorkowanej. In\u017cynierowie Bermar opracowali unikalne g\u0142owice, kt\u00f3re dzia\u0142aj\u0105 dwutorowo. Dla win spokojnych (niegazowanych) urz\u0105dzenie wytwarza wewn\u0105trz butelki precyzyjnie kontrolowan\u0105 pr\u00f3\u017cni\u0119, usuwaj\u0105c tlen, kt\u00f3ry jest wrogiem wina po otwarciu. Z kolei dla szampan\u00f3w i win musuj\u0105cych, system wprowadza do butelki skalibrowan\u0105 dawk\u0119 dwutlenku w\u0119gla pod ci\u015bnieniem. Tworzy to „poduszk\u0119 ci\u015bnieniow\u0105”, kt\u00f3ra fizycznie uniemo\u017cliwia b\u0105belkom ucieczk\u0119 z p\u0142ynu. Dzi\u0119ki temu wynalazkowi, otwarte wino zachowuje swoj\u0105 \u015bwie\u017co\u015b\u0107 i struktur\u0119 („still” lub „sparkling”) nawet przez 21 dni, pozwalaj\u0105c na swobodn\u0105 degustacj\u0119 bez presji opr\u00f3\u017cnienia ca\u0142ej butelki naraz.<\/strong><\/p>\n\n\n\n Mechanizacja zbior\u00f3w to jeden z najbardziej kontrowersyjnych temat\u00f3w. Pierwszy komercyjny kombajn do winogron powsta\u0142 w latach 60. XX wieku w USA, dzi\u0119ki wsp\u00f3\u0142pracy Cornell University i firmy Chisholm-Ryder.<\/p>\n\n\n\n Zamiast \u015bcina\u0107 ki\u015bcie, maszyny te wykorzystuj\u0105 system pr\u0119t\u00f3w (tzw. beaters lub bow rods), kt\u00f3re potrz\u0105saj\u0105 krzewem z du\u017c\u0105 cz\u0119stotliwo\u015bci\u0105. Dojrza\u0142e jagody odpadaj\u0105 od szypu\u0142ek i spadaj\u0105 na system „rybiej \u0142uski” (tacek), kt\u00f3ry transportuje je do zbiornik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Krytycy twierdz\u0105, \u017ce niszczy to krzewy i miesza owoce z li\u015b\u0107mi. Zwolennicy (szczeg\u00f3lnie w Nowej Zelandii i Australii) wskazuj\u0105, \u017ce maszyna pozwala zebra\u0107 setki hektar\u00f3w w jedn\u0105 ch\u0142odn\u0105 noc, zachowuj\u0105c \u015bwie\u017co\u015b\u0107 owoc\u00f3w, co jest niemo\u017cliwe przy r\u0119cznym zbiorze trwaj\u0105cym tygodnie w upale.<\/p>\n\n\n\n Wok\u00f3\u0142 serwowania wina naros\u0142o wiele mit\u00f3w, a narz\u0119dzia sommelierskie cz\u0119sto maj\u0105 histori\u0119 si\u0119gaj\u0105c\u0105 czas\u00f3w, gdy elektryczno\u015b\u0107 by\u0142a magi\u0105.<\/p>\n\n\n\n Dla laika wygl\u0105da jak ozdobna popielniczka na \u0142a\u0144cuchu noszona przez sommeliera. Dla historyka wina, Tastevin (czarka probiercza) to symbol pragmatyzmu dawnych wiek\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n W czasach, gdy piwnice winiarskie w Burgundii by\u0142y o\u015bwietlane tylko \u015bwiecami, ocena klarowno\u015bci i koloru wina w ciemno\u015bciach by\u0142a niemo\u017cliwa w szkle (kt\u00f3re by\u0142o zreszt\u0105 drogie, rzadkie i cz\u0119sto brudne lub m\u0119tne).<\/p>\n\n\n\n Tastevin, wykonany z polerowanego srebra, dzia\u0142a\u0142 jak wkl\u0119s\u0142e zwierciad\u0142o i wzmacniacz \u015bwiat\u0142a.<\/p>\n\n\n\n Anatomia Czarki: Wypuk\u0142o\u015bci i wg\u0142\u0119bienia na dnie czarki nie s\u0105 ozdob\u0105. Zosta\u0142y zaprojektowane przez optyk\u00f3w-rzemie\u015blnik\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n Nieregularna, fasetowana powierzchnia wielokrotnie za\u0142amywa\u0142a nik\u0142e \u015bwiat\u0142o \u015bwiecy, prze\u015bwietlaj\u0105c cienk\u0105 warstw\u0119 wina i ujawniaj\u0105c najmniejsze zm\u0119tnienie czy osad. Dzi\u015b, w dobie elektryczno\u015bci i idealnie przezroczystych kryszta\u0142owych kieliszk\u00f3w, tastevin jest ju\u017c tylko bi\u017cuteri\u0105 sommeliera, reliktem epoki cienia.<\/p>\n\n\n\n Romantyczna nazwa dla prostej pipety. Wine Thief to d\u0142uga szklana, metalowa lub plastikowa rurka (cz\u0119sto z zakrzywion\u0105 ko\u0144c\u00f3wk\u0105), s\u0142u\u017c\u0105ca do pobierania pr\u00f3bek z beczki przez w\u0105ski otw\u00f3r szpuntowy. Winiarz zanurza „z\u0142odzieja” w winie, zatyka palcem g\u00f3rny otw\u00f3r, tworz\u0105c podci\u015bnienie, i wyci\u0105ga rurk\u0119 pe\u0142n\u0105 cennego p\u0142ynu. To narz\u0119dzie, kt\u00f3re pozwala „ukra\u015b\u0107” moment z \u017cycia wina, by oceni\u0107 jego rozw\u00f3j bez konieczno\u015bci przetaczania czy naruszania spokoju ca\u0142ej beczki. Jest to nieodzowny atrybut ka\u017cdego enologa.<\/p>\n\n\n\n W XVIII i XIX wieku, zanim nadesz\u0142a era sterylnej filtracji, wina w butelkach zawiera\u0142y mn\u00f3stwo osadu. Srebrny lejek do wina by\u0142 niezb\u0119dnym elementem wyposa\u017cenia ka\u017cdego dworu. Nie by\u0142 to zwyk\u0142y lejek.<\/p>\n\n\n\n Mia\u0142 on zazwyczaj zakrzywion\u0105 ko\u0144c\u00f3wk\u0119, kt\u00f3ra sprawia\u0142a, \u017ce wino sp\u0142ywa\u0142o po \u015bciance karafki, zamiast uderza\u0107 o dno (co zapobiega\u0142o nadmiernemu spienieniu i utlenieniu delikatnych starych win). Cz\u0119sto wyposa\u017cony by\u0142 w sitko lub miejsce na kawa\u0142ek mu\u015blinu, kt\u00f3ry filtrowa\u0142 osad i okruchy korka. Dzi\u015b te pi\u0119kne, srebrne przedmioty s\u0105 poszukiwane przez kolekcjoner\u00f3w antyk\u00f3w.<\/p>\n\n\n\n \u015awiat wina pe\u0142en jest fakt\u00f3w, o kt\u00f3rych milcz\u0105 etykiety. W procesie produkcji u\u017cywa si\u0119 substancji i narz\u0119dzi, kt\u00f3re mog\u0105 zszokowa\u0107 nie\u015bwiadomego konsumenta.<\/p>\n\n\n\n Wino wega\u0144skie? Nie zawsze. Klarowanie (fining<\/em>) to proces usuwania mikroskopijnych zawiesin, kt\u00f3re czyni\u0105 wino m\u0119tnym. Dzia\u0142a to na zasadzie elektrostatycznej \u2013 dodaje si\u0119 substancj\u0119 o \u0142adunku przeciwnym do zanieczyszcze\u0144, kt\u00f3ra wi\u0105\u017ce je w wi\u0119ksze cz\u0105stki opadaj\u0105ce na dno. Historycznie (i wsp\u00f3\u0142cze\u015bnie) u\u017cywa si\u0119 do tego sk\u0142adnik\u00f3w, kt\u00f3re brzmi\u0105 jak receptura alchemika.<\/p>\n\n\n\n Dlaczego butelka wina ma wkl\u0119s\u0142e dno (tzw. punt lub kick-up)? To jedno z najcz\u0119stszych pyta\u0144 zadawanych przez laik\u00f3w. Teorii jest wiele, a prawda jest sum\u0105 historii i fizyki:<\/p>\n\n\n\n Dlaczego butelki maj\u0105 kapturki (folie) na szyjce? Dzi\u015b to ozdoba i miejsce na branding, ale w XVIII wieku by\u0142a to konieczno\u015b\u0107 sanitarna.<\/p>\n\n\n\n W wilgotnych, ziemnych piwnicach korki by\u0142y przysmakiem dla \u0107my korkowej (a dok\u0142adniej jej larw) oraz szczur\u00f3w. O\u0142owiana os\u0142ona (kapturek) chroni\u0142a korek przed zjedzeniem przez szkodniki i zapewnia\u0142a pewn\u0105 barier\u0119 przed ple\u015bni\u0105. O\u0142\u00f3w, b\u0119d\u0105cy metalem mi\u0119kkim i \u0142atwym do formowania, by\u0142 idealny, ale te\u017c toksyczny. Tru\u0142 szczury, ale zagra\u017ca\u0142 ludziom. Dopiero w latach 90. XX wieku ostatecznie zakazano u\u017cywania o\u0142owiu w kapturkach ze wzgl\u0119du na ryzyko zanieczyszczenia wina przy nalewaniu (o\u0142\u00f3w gromadzi\u0142 si\u0119 na rancie szyjki). To st\u0105d wywodzi si\u0119 rytua\u0142 sommeliera wycierania szyjki butelki serwetk\u0105 po zdj\u0119ciu folii \u2013 nawyk higieniczny, kt\u00f3ry pozosta\u0142, mimo \u017ce dzi\u015b u\u017cywa si\u0119 bezpiecznej cyny, aluminium lub plastiku.<\/p>\n\n\n\n Ciekawostka o Kapsu\u0142kach we Francji (CRD):<\/strong><\/p>\n\n\n\n We Francji kolor kapsu\u0142ki (a dok\u0142adniej „Marianny” \u2013 piecz\u0119ci podatkowej na szczycie, tzw. capsule-cong\u00e9) m\u00f3wi wiele o winie.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n\n\n\n Wsp\u00f3\u0142czesna butelka wina jest artefaktem, w kt\u00f3rym \u2013 niczym w bursztynie \u2013 zatopiona jest historia ludzkiej innowacji. Kszta\u0142t butelki to echo p\u0142uc dmuchaczy szk\u0142a i potrzeb transportowych XVII-wiecznych kupc\u00f3w. Korek to pami\u0105tka po odkryciu mikroskopijnej wymiany gazowej. Klarowno\u015b\u0107 to zas\u0142uga p\u0119cherza jesiotra lub wulkanicznego py\u0142u z Wyoming. A smak? Smak to wynik skomplikowanego ta\u0144ca mi\u0119dzy d\u0119bem ciosanym toporem bednarza, membran\u0105 prasy sterowan\u0105 mikroprocesorem a silnikami kombajnu, kt\u00f3ry zast\u0105pi\u0142 setki ludzkich r\u0105k.<\/p>\n\n\n\n Jako mi\u0142o\u015bnicy wina, musimy pami\u0119ta\u0107: ka\u017cde wino ma dwie historie. Jedn\u0105 opowiada etykieta \u2013 o roczniku, szczepie i regionie. Drug\u0105, cz\u0119sto niem\u0105, opowiadaj\u0105 narz\u0119dzia, kt\u00f3re uczyni\u0142y je mo\u017cliwym. To w\u0142a\u015bnie ta druga historia \u2013 historia in\u017cynierii zakl\u0119tej w p\u0142ynie \u2013 sprawia, \u017ce wino jest napojem tak fascynuj\u0105co ludzkim, zawieszonym mi\u0119dzy darem natury a tryumfem techniki. Jak powiedzia\u0142 Benjamin Franklin: „Wino to nieustanny dow\u00f3d na to, \u017ce B\u00f3g nas kocha i chce widzie\u0107 nas szcz\u0119\u015bliwymi” \u2013 my dodajmy tylko, \u017ce da\u0142 nam te\u017c rozum, by\u015bmy zbudowali pras\u0119 pneumatyczn\u0105 i korkoci\u0105g, aby\u015bmy mogli si\u0119 tym szcz\u0119\u015bciem delektowa\u0107 bez osadu i korka w kieliszku.<\/p>\n\n\n\n <\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Architekci Smaku i In\u017cynierowie Przypadku Wino, w swym najczystszym, ontologicznym uj\u0119ciu, jest dzie\u0142em przypadku \u2013 owocem winoro\u015bli Vitis vinifera, kt\u00f3ry spad\u0142 na ziemi\u0119, p\u0119k\u0142 pod wp\u0142ywem grawitacji i uleg\u0142 spontanicznej<\/p>\nGeneza Naczynia \u2013 Era Przedindustrialna i Narodziny Fermentacji<\/h2>\n\n\n\n
Kvevri i Pocz\u0105tki Geo-In\u017cynierii Winiarskiej<\/h3>\n\n\n\n
Rzymskie Dolia: Logistyka Imperium<\/h3>\n\n\n\n
T\u0142ocznia \u2013 Od St\u00f3p do Pneumatyki<\/h2>\n\n\n\n
Ludzka Stopa: Maszyna Idealna<\/h3>\n\n\n\n
Prasa Belkowa i \u015arubowa: In\u017cynieria Nacisku<\/h3>\n\n\n\n
Wiek Pary i Hydrauliki: Przemys\u0142owe T\u0142oczenie (XIX wiek)<\/h3>\n\n\n\n
Prasa Pneumatyczna: Delikatno\u015b\u0107 Powietrza<\/h3>\n\n\n\n
Bednarstwo \u2013 Alchemia D\u0119bu, Ognia i Stali<\/h2>\n\n\n\n
Tajemne Narz\u0119dzia Bednarza <\/h3>\n\n\n\n
\n
Fizyka i Chemia Beczki: Tostowanie i Uszczelnianie<\/h3>\n\n\n\n
\n
Anielska Danina i Diabelska Dola<\/h3>\n\n\n\n
\n
Rewolucja Korkoci\u0105gu \u2013 Od Muszkietu do Butelki<\/h2>\n\n\n\n
Problem Korkowania i „Gun Worm”<\/h3>\n\n\n\n
Ewolucja Patent\u00f3w: Henshall, Wienke, Allen<\/h3>\n\n\n\n
\n
Szampa\u0144ska In\u017cynieria \u2013 Wdowa, Szabla i Fizyka<\/h2>\n\n\n\n
Madame Clicquot i St\u00f3\u0142 Kuchenny (Pupitre)<\/h3>\n\n\n\n
Sabra\u017c (Sabrage): Fizyka na Polu Bitwy<\/h3>\n\n\n\n
\n
Nauka w S\u0142u\u017cbie Dionizosa \u2013 Od Chemii do Fizyki Kwantowej?<\/h2>\n\n\n\n
Hydrometr i Refraktometr: Oczy Winiarza<\/h3>\n\n\n\n
\n
Mikro-utlenianie (Micro-oxygenation): Patent Ducournau<\/h3>\n\n\n\n
Wiruj\u0105ce Sto\u017cki i Odwr\u00f3cona Osmoza: Kontrowersyjna In\u017cynieria<\/h3>\n\n\n\n
\n
Optyczne Sortowanie: Oko Terminatora<\/h3>\n\n\n\n
Bermar: Oszuka\u0107 Czas Pr\u00f3\u017cni\u0105 i CO2<\/h3>\n\n\n\n
Kombajn do Winogron: Chisholm-Ryder i Koniec Ery R\u0119cznej<\/h3>\n\n\n\n
Sommelier i Jego Amulety \u2013 Relikty i Rytua\u0142y<\/h2>\n\n\n\n
Tastevin: Srebrne Zwierciad\u0142o w Ciemno\u015bci<\/h3>\n\n\n\n
\n
Z\u0142odziej Wina (Wine Thief)<\/h3>\n\n\n\n
Lejek do Wina (Wine Funnel): Zapomniana Elegancja<\/h3>\n\n\n\n
Osobliwo\u015bci, Legendy i Mroczna Materia Wina<\/h2>\n\n\n\n
Dziwne Czynniki Klaruj\u0105ce (Fining Agents)<\/h3>\n\n\n\n
\n
Tajemnica Wkl\u0119s\u0142ego Dna (Punt\/Kick-up)<\/h3>\n\n\n\n
\n
Szczury, O\u0142\u00f3w i Kapturki (Foil Capsules)<\/h3>\n\n\n\n
\n
Wino to Pami\u0119\u0107 Narz\u0119dzi<\/h2>\n\n\n\n